รูปแบบนวัตกรรมการใช้สื่อและเทคโนโลยีสมัยใหม่ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ของวัดพระธรรมกาย - อินฺทสโร (บารมี), พระสมบัติ; พระครูสิริปริยัตยานุศาสก์; วิชัย, วิโรจน์; โคตรสุโพธิ์, พิสิฏฐ์ (วารสารพุทธจิตวิทยา, 2026)
การศึกษาวิจัยเรื่อง “รูปแบบนวัตกรรมการใช้สื่อและเทคโนโลยีสมัยใหม่ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของวัดพระธรรมกาย” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดและทฤษฎีการใช้สื่อและนวัตกรรมสมัยใหม่ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา 2) ศึกษารูปแบบนวัตกรรมการใช้สื่อและเทคโนโลยีสมัยใหม่ของวัดพระธรรมกาย และ 3) วิเคราะห์ความสอดคล้อง จุดเด่น ข้อจำกัด และแนวทางพัฒนารูปแบบดังกล่าว งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลเอกสารจากฐานข้อมูลดุษฎีนิพนธ์และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับข้อมูลภาคสนามจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 21 รูป/คน และผู้รับสื่อหรือผู้รับบริการ 100 คน รวม 121 รูป/คน ผลการวิจัยพบว่า การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคดิจิทัลจำเป็นต้องบูรณาการหลักพุทธวิธีการสื่อสารกับทฤษฎีการสื่อสารสมัยใหม่ วัดพระธรรมกายมีรูปแบบสื่อ 6 ประเภท ได้แก่ ภาพถ่าย วิดีโอ ภาพวาด บทความ อินโฟกราฟิก และเสียง และใช้เทคโนโลยี/นวัตกรรม 8 ประเภท ได้แก่ E-Learning/MOOCs, AR/VR, AI/Chatbot, IoT, Cloud Computing, Application, Live Streaming และ Social Media ผ่านแพลตฟอร์มหลัก เช่น Facebook, YouTube, TikTok, Instagram, X และ LINE Official Account การวิเคราะห์พบว่า จุดแข็งของรูปแบบดังกล่าวอยู่ที่การกำหนดกลุ่มเป้าหมาย การแปลงหลักธรรมให้เข้าใจง่าย การใช้หลายช่องทาง และการติดตามปฏิกิริยาผู้รับสาร ส่วนข้อจำกัดคือยังควรพัฒนาตัวชี้วัดเชิงประจักษ์ เช่น จำนวนผู้ติดตาม ยอดรับชม การมีส่วนร่วม และผลการนำธรรมะไปใช้ในชีวิตจริง เพื่อยืนยันประสิทธิผลของการเผยแผ่ให้ชัดเจนยิ่งขึ้น