กระบวนการเสริมสร้างความสัมพันธ์ของแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉิน ในแผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉินโรงพยาบาลเอกชน ในกรุงเทพมหานคร โดยพุทธสันติวิธี - วิเชียรธรรม, ปูชนิยะดา; สติมั่น, อุทัย; พระเมธีวัชรบัณฑิต (วารสารพุทธจิตวิทยา, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) ศึกษาแนวทางการเสริมสร้างความสัมพันธ์ในแผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉินของแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉินในโรงพยาบาลเอกชน กรุงเทพมหานคร 2) พัฒนากระบวนการเสริมสร้างความสัมพันธ์โดยใช้พุทธสันติวิธี และ 3) นำเสนอคู่มือกระบวนการดังกล่าว โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ทั้งเชิงเอกสาร เชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉิน 11 ท่าน และผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ผลการวิจัยพบว่า ปัญหาความขัดแย้งในแผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉินประกอบด้วย 1) ความขัดแย้งระหว่างแพทย์ 2) ความขัดแย้งระหว่างแพทย์กับผู้ป่วย ญาติ และบุคลากรอื่น 3) ปัญหาจากระบบบริหาร และ 4) ปัญหาการสื่อสาร แนวทางการจัดการ ได้แก่ การวิเคราะห์สาเหตุ การประยุกต์ใช้หลักมรรคมีองค์ 8 การเสริมสร้างความสัมพันธ์ในทีม และการประเมินปรับปรุงกระบวนการกระบวนการที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ 1) การสำรวจตนเอง 2) การจัดการความขัดแย้งตามระดับความรุนแรง และ 3) การใช้พุทธสันติวิธีร่วมกับการพัฒนาทักษะด้านอารมณ์ สังคม และภาวะผู้นำ พร้อมจัดทำคู่มือซึ่งผ่านการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิในระดับคุณภาพ “มากที่สุด” คู่มือดังกล่าวประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ การประเมินตนเอง การตรวจสอบสถานการณ์ แนวทางปฏิบัติเมื่อเกิดความสัมพันธ์เชิงลบ และการวางใจ โดยใช้โมเดล EMERGENCY เป็นเครื่องมือ เมื่อนำไปทดลองใช้ พบว่าความพึงพอใจด้านรูปเล่ม เนื้อหา และการใช้งาน อยู่ในระดับ “มาก”โดยสรุป การประยุกต์พุทธสันติวิธีร่วมกับมรรคมีองค์ 8 ผ่านโมเดล EMERGENCY ช่วยส่งเสริมการตระหนักรู้ การสื่อสารอย่างมีสติการควบคุมพฤติกรรม การพัฒนาวิชาชีพ และการไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น อันนำไปสู่การลดความขัดแย้งและเสริมสร้างความสัมพันธ์ในองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ