ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของพระสังฆาธิการในการบริหารวัด - จตุรภัทรพิสุทธิ์, พระครูปลัดสิทธิศักดิ์ (วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม, 2021)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการบริหารวัด ซึ่งเป็นการศึกษาข้อมูลจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องของพระสังฆาธิการ นักวิชาการด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยผู้วิจัยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารที่รวบรวมแบบการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการบริหารวัด ประกอบด้วย 1) ปัจจัยภายใน ได้แก่ พระสังฆาธิการต้องมีภูมิรู้เกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของเจ้าอาวาสอย่างชัดเจน มีความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา สถานการณ์ทั่วไปและรอบข้าง มีภูมิธรรม คือต้องเข้าใจหลักธรรมอย่างลึกซึ้งและสามารถในการเผยแผ่ธรรมะ มีภูมิฐาน คือ ต้องมีข้อวัตรปฏิบัติที่ดีงาม มีความขยันอดทน มีความเมตตา มีความเสียสละ ไม่เห็นแก่ลาภ ยศ อามิส และมีภูมิบริหาร คือ ต้องรู้และเข้าใจในการวางแผน การบริหารโครงการการจัดระบบงาน/แบ่งงานกันทำการมอบหมายหน้าที่มีการจัดองค์การ การบริหารงานบุคคล การวินิจฉัยสั่งการ การควบคุมงาน การประสานงาน การเสนอรายงาน การทำงานเป็นหมู่คณะ มีความโปร่งใสในการบริหารเงินของวัด และ 2) ปัจจัยภายนอก ได้แก่ พระสังฆาธิการต้องมีการส่งเสริมการศึกษา การจัดการมุ่งประโยชน์ใช้สอยคุ้มค่า การจัดการสิ่งแวดล้อมภายในวัด การอบรมสั่งสอนหลักคุณธรรมจริยธรรม ความสามารถในการประสานงานกับฝ่ายอาณาจักร การสงเคราะห์สังคม และการจัดการศึกษาสาธาณสงเคราะห์