การสานพลังภาคีเครือข่ายสร้างนวัตกรรม พัฒนาการอ่านออกเขียนได้เพื่อส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาวะ - ปัญญาใส, วจี (วารสารวิจัยและนวัตกรรมท้องถิ่น, 2019)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาสถานภาพ ศักยภาพและความต้องการพัฒนาการอ่านออกเขียนได้ของโรงเรียน 2) พัฒนาเครื่องมือ คู่มือการจัดการเรียนรู้และประเมินทักษะการอ่านออกเขียนได้ 3) พัฒนานวัตกรรม การจัดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสม 4) พัฒนาระบบ กลไกการขับเคลื่อนระดับเครือข่ายโดยโรงเรียนเป้าหมายสามารถยกระดับเป็นศูนย์การเรียนรู้ที่พร้อมขยายผล โรงเรียนกลุ่มเป้าหมายเป็นโรงเรียนในจังหวัดน่าน 6 โรงเรียน จังหวัดแพร่ 15 โรงเรียน และจังหวัดอุตรดิตถ์ 6 โรงเรียน รวม 27 โรงเรียน โดยใช้แนวคิดการวิจัยพันธกิจสัมพันธ์มหาวิทยาลัยกับสังคม เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสำรวจสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนาอ่านออกเขียนได้ของโรงเรียน แบบรายงานการผลิต/สร้างสื่อ นวัตกรรม พัฒนาการอ่านออกเขียนได้ส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาวะ และแบบประเมินผลการใช้สื่อ นวัตกรรมพัฒนาทักษะการอ่านออกเขียนได้ ส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาวะ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และสถิติเบื้องต้น คือ ค่าความถี่และร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า 1) โรงเรียนกลุ่มเป้าหมายจำนวน 27 โรงเรียน มีนักเรียนรวมทั้งสิ้น 2,627 คน ก่อนเริ่มโครงการมีนักเรียนอ่านออกเขียนได้ คิดเป็นร้อยละ 78.97 หลังเข้าร่วมโครงการมีนักเรียนอ่านออกเขียนได้เพิ่มขึ้น คิดเป็นร้อยละ 87.64 ส่วนนักเรียนที่อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้สูงสุดคือ นักเรียนในจังหวัดอุตรดิตถ์ คิดเป็นร้อยละ 11.64 หลังเข้าร่วมโครงการนักเรียนอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ลดลง เหลือร้อยละ 4.01 2) การสร้างสื่อ นวัตกรรมพัฒนาการอ่านออกเขียนได้ ส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาวะ โรงเรียนกลุ่มเป้าหมายผลิตสื่อประเภทนิทาน/หนังสือเล่มเล็กมากที่สุด รองลงมาได้แก่ ชุดฝึกการอ่านและแบบฝึกทักษะการอ่านและการเขียน ตามลำดับ 3) การใช้สื่อ นวัตกรรมของโรงเรียนกลุ่มเป้าหมายใช้ใน 3 รูปแบบ คือ ใช้ในโรงเรียน ใช้ในครอบครัว และใช้ในชุมชน ส่วนสื่อ นวัตกรรมที่ได้รับความนิยมสูงสุดจากนักเรียน ได้แก่ นิทาน/หนังสือเล่มเล็ก รองลงมาได้แก่ หนังสือป๊อปอัพ และสื่อสไลด์ 4) ระบบ กลไก การขับเคลื่อนระดับเครือข่ายในโรงเรียนกลุ่มเป้าหมายมีเครือข่ายหลัก ได้แก่ โรงเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน และมหาวิทยาลัย คำสำคัญ : สื่อ นวัตกรรม, การอ่านออกเขียนได้, ความรอบรู้สุขภาวะ