การจัดการศึกษาอิสลามในโรงเรียนของรัฐ : สภาพ ปัญหา และแนวทางการพัฒนา - เกื้อกูล, ยุทธนา; แวอุเซ็ง, นิเลาะ; หะ, รูดียะห์ (วารสารอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 2021)
จุดประสงค์ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพ ปัญหา และเพื่อเสนอแนวทางการจัดการศึกษาอิสลามในโรงเรียนของรัฐในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ วิธีการศึกษา งานวิจัยนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญซึ่งทำการคัดเลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์ที่กำหนด ได้แก่ ผู้บริหาร จำนวน 9 คน ครูสอนอิสลามศึกษา จำนวน 9 คน และผู้ปกครอง จำนวน 6 คน รวมจำนวนทั้งหมด 25 คน ผลการศึกษา พบว่า นโยบายทางการศึกษาของรัฐสอดคล้องกับอัตลักษณ์ของพื้นที่ ผู้เรียนได้เรียนรู้วิชาศาสนาควบคู่วิชาสามัญ และสามารถปฏิบัติตนตามคำสอนของอิสลาม ปัญหาหลักของการจัดการศึกษาพบว่า โรงเรียนแวดล้อมด้วยอบายมุขและยาเสพติด สื่อการเรียนการสอนอิสลามศึกษามีจำกัด ครูมีข้อจำกัดในการใช้เทคโนโลยี ไม่สามารถจัดทำแผนการสอนได้อย่างมีประสิทธิผล และยังคงใช้วิธีการสอนแบบดั้งเดิม ส่วนผู้เรียนยังขาดคุณลักษณะอันพึงประสงค์บางคุณลักษณะตามที่หลักสูตรกำหนด และมีแนวทางการจัดการศึกษาที่สำคัญ คือ ควรจัดทำนโยบายเฉพาะและขับเคลื่อนอิสลามศึกษาผ่านกิจกรรมทางเศรษฐกิจและการเมืองท้องถิ่นในชุมชน พัฒนานวัตกรรมทางการสอนอิสลามศึกษา จัดสรรงบประมาณระยะสั้นและระยะยาวตามสภาพจริง ส่งเสริมให้ครูจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญและมีกิจกรรมเสริมหลักสูตรเพื่อพัฒนาบุคลิกภาพของผู้เรียนตามวิถีอิสลาม และส่งเสริมให้มีหน่วยงานที่รับผิดชอบในการรับรองวุฒิทางการศึกษาให้แก่ผู้เรียนที่สำเร็จการศึกษาอิสลามจากโรงเรียนรัฐ เพื่อให้สามารถศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้นทั้งในและต่างประเทศ การนำผลวิจัยไปใช้ หน่วยงานและบุคลากรที่เกี่ยวข้องในการดูแลการจัดการศึกษาอิสลามในโรงเรียนของรัฐจำเป็นต้องมีความเข้าใจแนวคิดและปรัชญาพื้นฐานในการจัดการศึกษาอิสลาม รัฐควรจัดให้มีนโยบายและระบบประกันคุณภาพการศึกษาที่เป็นมาตรฐานและเหมาะสมกับโรงเรียนของรัฐที่มีการสอนอิสลามศึกษา