ประสิทธิผลของโปรแกรมการเสริมสร้างสมรรถนะแห่งตน ด้านการดูแลเท้าในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 - แย้มศรี, ธนพร; ทิพย์ทิมพ์วงศ์, เกตุกาล; สุขมงคล, สำราญ (วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 2025)
ผู้ป่วยเบาหวานมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดแผลที่เท้า เนื่องจากระบบไหลเวียนโลหิตและการซ่อมแซมเนื้อเยื่อลดลง ซึ่งนำไปสู่การติดเชื้อรุนแรงและการตัดขา ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก การวิจัยกึ่งทดลองนี้มุ่งศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะแห่งตนด้านการดูแลเท้าในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนครชุม อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร กลุ่มตัวอย่าง 42 คน คัดเลือกด้วยวิธีสุ่มอย่างง่ายและแบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 21 คน ใช้แนวคิดการเสริมสร้างสมรรถนะแห่งตน ประกอบด้วย การประเมินสภาวะทางกาย ความพร้อมการให้ความรู้ การใช้ข้อมูล การใช้ตัวแบบ และการสร้างประสบการณ์ความสำเร็จจากกิจกรรมต้นแบบที่ดี การเก็บข้อมูลดำเนินการระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม 2567 เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลเท้าแบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะแห่งตนเกี่ยวกับการดูแลเท้าซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา และมีค่าความเชื่อมั่น ครอนบาคแอลฟา = 0.80 และ 0.95 ตามลำดับ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ทดสอบไคสแควร์ ทดสอบที วิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ และการเปรียบเทียบรายคู่ด้วยวิธีของเชฟเฟ่ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการดูแลเท้าสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และเมื่อเปรียบเทียบภายในกลุ่มทดลอง พบว่า ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการดูแลเท้าหลังการทดลอง 1 เดือน และระยะติดตามผล 6 เดือน สูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) สรุปผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าโปรแกรมมีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โดยช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดแผลที่เท้าและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย