การสื่อสารแบบมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนโดยชุมชนเป็นแกนหลัก - ตระการศาสตร์ อรรฆชัย; บุญศิริ กานต์; ท่อแก้ว วิทยาธร (วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 2025)
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอเกี่ยวกับการสื่อสารแบบมีส่วนร่วม ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาที่ยั่งยืนโดยชุมชนเป็นแกนหลัก จากการสังเคราะห์งานวิจัยเรื่องการสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนสภาองค์กรชุมชน พบว่า การพัฒนาที่ยั่งยืนประชาชนต้องมีส่วนร่วมในกระบวนการร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ ร่วมดำเนินการและร่วมรับประโยชน์จากการพัฒนานั้น โดยมีการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมเป็นเครื่องมือสำคัญตั้งแต่ขั้นตอนการส่งข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการพัฒนาและงบประมาณจากผู้ส่งสาร คือ เจ้าหน้าที่ภาครัฐ ผู้นำชุมชน เครือข่ายภาคเอกชน และภาคประชาชน ไปยังประชาชนผู้รับสารแบบสื่อสารสองทาง คือ ผู้ส่งสารและผู้รับสารสามารถแลกเปลี่ยนข่าวสารกันได้โดยอิสระ ผ่านสื่อบุคคล สื่อสิ่งพิมพ์ และสื่อโซเชียลมีเดีย บทความนี้จึงนำเสนอมุมมองการสื่อสารและการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่เป็นเสมือนเงาของกันและกัน โดยการสื่อสารจะเป็นกลไกในการสร้างความรู้ความเข้าใจและความจําเป็นของการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งมีหัวใจสำคัญอยู่ที่ความมีอัตลักษณ์ร่วมของชุมชน การสร้างความผูกพันและปฏิบัติการทางสังคมร่วมกัน เพื่อเป้าหมายในการพัฒนาคุณภาพชีวิตโดยชุมชนเป็นแกนหลัก มุ่งเน้นกระบวนการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอนของการพัฒนา จะช่วยกระตุ้นและเปิดโอกาสให้ทุกคนในชุมชนมีส่วนร่วมในการคิดค้นหาปัญหาและร่วมกำหนดแนวทางแก้ไขได้ตรงกับความต้องการของตนอย่างแท้จริง และเป็นแนวทางในการพัฒนาศักยภาพของชุมชนให้มีการบริหารจัดการที่ดี อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตและสร้างสรรค์ชุมชนที่อยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนในอนาคต