การส่งเสริมอุตสาหกรรมกีฬาฟุตบอล ภายใต้การแข่งขันในระดับ Thai League 1 (ไทยลีก 1) เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจและรายได้ท้องถิ่น - กุลนาถศิริ ณัคนางค์ (วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 2026)
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอุตสาหกรรมฟุตบอลอาชีพ โดยเฉพาะไทยลีก 1 (TL1) กับการพัฒนาเศรษฐกิจและรายได้ในท้องถิ่นของภาคเหนือของประเทศไทย นอกจากนี้ยังศึกษาถึงกลไกโดยตรงและทางอ้อมที่ฟุตบอลอาชีพมีอิทธิพลต่อเศรษฐกิจระดับจังหวัด บทบาทของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลัก และแนวทางการกำหนดนโยบายเพื่อส่งเสริมฟุตบอลในฐานะตัวขับเคลื่อนการพัฒนาท้องถิ่น ส่วนประกอบเชิงปริมาณใช้ข้อมูลทุติยภูมิแบบพาเนลรายปีจาก 17 จังหวัดภาคเหนือ ครอบคลุมช่วงปี 2012–2024 การวิเคราะห์สมการถดถอยพหุ การสร้างแบบจำลองข้อมูลแบบพาเนล และการวิเคราะห์เส้นทางภายในกรอบการสร้างแบบจำลองสมการโครงสร้างถูกนำมาใช้เพื่อประเมินผลกระทบของการเข้าร่วม TL1 กิจกรรมการท่องเที่ยว การใช้จ่ายสนับสนุนกีฬา และการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (GPP) รายได้ต่อหัว และการจ้างงาน ส่วนประกอบเชิงคุณภาพประกอบด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างและการสนทนากลุ่มย่อยกับผู้ให้ข้อมูลที่คัดเลือกมาอย่างเจาะจงจำนวน 105 คน จากภาครัฐ ภาคเอกชน สโมสรฟุตบอล ธุรกิจท้องถิ่น ผู้สนับสนุน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในชุมชนในจังหวัดเชียงราย ลำพูน สุโขทัย และอุทัยธานี ข้อมูลเชิงคุณภาพได้รับการวิเคราะห์ตามหัวข้อและตรวจสอบความถูกต้องผ่านการตรวจสอบแบบไตรมุม ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าสโมสรและรายการแข่งขัน TL1 มีความสัมพันธ์เชิงบวกและมีนัยสำคัญกับการเติบโตทางเศรษฐกิจในท้องถิ่น จังหวัดที่เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขัน TL1 มีผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GPP) และรายได้ต่อหัวสูงกว่าจังหวัดที่ไม่มีการแข่งขัน TL1 อย่างมีนัยสำคัญ ประโยชน์เหล่านี้เกิดขึ้นส่วนใหญ่จากรายได้จากการท่องเที่ยว การใช้จ่ายของนักท่องเที่ยว การบริโภคที่เกี่ยวข้องกับการแข่งขัน กิจกรรมในห่วงโซ่อุปทาน และการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน อย่างไรก็ตาม ไม่พบหลักฐานที่แน่ชัดว่าการเข้าร่วม TL1 เพิ่มการจ้างงานในท้องถิ่นโดยตรง ส่วนหนึ่งเป็นเพราะงานที่เกี่ยวข้องกับฟุตบอลจำนวนมากเป็นงานชั่วคราวหรือตามฤดูกาล ผลการวิจัยเชิงคุณภาพแสดงให้เห็นเพิ่มเติมว่า ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนขึ้นอยู่กับการบริหารจัดการแบบร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐ สโมสรฟุตบอล ธุรกิจ และชุมชนท้องถิ่น ดังนั้น ฟุตบอลอาชีพควรบูรณาการเข้ากับการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงกีฬา โครงสร้างพื้นฐานร่วมกัน การมีส่วนร่วมของธุรกิจท้องถิ่น ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชนที่ประสานงานกัน การจัดทำงบประมาณแบบบูรณาการ และกองทุนพัฒนาเศรษฐกิจกีฬาที่รับผิดชอบต่อท้องถิ่น มาตรการเหล่านี้สามารถปรับปรุงขีดความสามารถในการแข่งขัน กระจายรายได้ และเสริมสร้างความยั่งยืนในระยะยาวของเศรษฐกิจฟุตบอลระดับจังหวัดได้