ผลกระทบจากการเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของสินค้าเกษตรภายใต้ ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนที่มีต่อข้าวไทย - อนุรักษ์จันทรา จิรายุ; คล้ายทับทิม จุฑาทิพ (Thai Interdisciplinary and Sustainability Review, 2019)
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาวการณ์เคลื่อนย้ายอย่างเสรีของข้าวไทยภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนและศึกษาผล กระทบจากการเคลื่อนย้ายอย่างเสรีภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนที่มีต่อข้าวไทย การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพใช้วิธีการศึกษาโดยการวิจัยเอกสารที่เป็นข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิ โดยการรวบรวมจากเอกสารวิชาการ งานวิจัย ตารา วารสาร หนังสือพิมพ์ ทัง้ ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ผลการวิจัยพบว่า การเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของข้าวไทยภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนจะส่งผลให้ประเทศไทยไม่ได้รับประโยชน์สูงสุด เนื่องจากข้าวไทยเรมิ่ สูญเสียความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบและความสามารถในการแข่งขัน ทัง้ นี้การเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของข้าวไทยภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนจะส่งผลกระทบเชิงบวกและเชิงลบ โดยผลกระทบเชิงบวกทางเศรษฐกิจมีดังนี้ 1.ประเทศไทยมีโอกาสในการขยายตลาดส่งออกสินค้าข้าวทัง้ ในด้านปริมาณและมูลค่า 2. เกิดการสร้างความร่วมมือทัง้ ในส่วนของภาครัฐและเอกชนของไทย เพื่อประสานประโยชน์จากข้อตกลงที่เกิดขึ้นภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนในขณะที่ผลกระทบเชิงบวกด้านสังคมคือการเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของสินค้าเกษตรจะกระตุ้นให้เกษตรกรไทยมีการปรับตัวเพื่อแข่งขันกับตลาดในอาเซียน อย่างไรก็ดีการเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของสินค้าเกษตรภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนที่มีต่อข้าวไทยจะส่งผลกระทบเชิงลบด้านเศรษฐกิจ คือ 1. ผู้ประกอบการไทยไม่สามารถนาเข้าข้าวทุกประเภทจากประเทศเพื่อนบ้านได้เนื่องจากไม่ได้รับใบอนุญาตจากกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ 2. ไทยไม่ได้ประโยชน์จากการปรับลดภาษีเป็นศูนย์มากนักเพราะประเทศต่างๆ ในอาเซียนยังไม่ทาการลดภาษีเป็นศูนย์และยังจัดข้าวให้อยู่ในส่วนของสินค้าอ่อนไหว ในขณะที่ผลกระทบเชิงลบด้านสังคม คือ 1. การเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของสินค้าเกษตรจะเร่งให้เกิดกระบวนการแย่งชิงที่ดินจากเกษตรกรรายย่อย 2. จะเกิดการแย่งชิงการใช้โครงสร้างพื้นฐาน 3. จะเอื้อให้เกิดการยึดครองทรัพยากรพันธุกรรมและผูกขาดการค้าเมล็ดพันธ์ุจากนักลงทุนข้ามชาติ และนอกจากนี้จะเอื้อให้เกิดการฉกฉวยภูมิปัญญาของชาวนาไทยในการเพาะและขยายพันธุ์ข้าวไทยจากกลุ่มทุนข้ามชาติที่เข้ามายึดครองและใช้ประโยชน์จากอาชีพชาวนา